Deprem ülke genelinde arz-talep dengesini değiştirdi.
![](https://guzelyurt-ajans.com.tr/wp-content/uploads/2023/04/deprem-ulke-genelinde-arz-talep-dengesini-degistirdi-LnMsCQQj.webp)
6 Şubat’ta meydana gelen deprem 11 ilde konut piyasasını doğrudan etkilerken, çevre illerde ve 3 büyükşehirde de önemli değişimlere neden oldu. Sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü Nisan ayı raporuna göre Ankara satılık konut piyasasının canlandığı görülüyor.
Emlak piyasasının nabzını tutan sahibinden.com, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırladığı “Sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü” raporunu yayınladı. Rapora göre, satılık konutŞubat ayına göre talep endeksi yüzde 3.6 arttı . Öte yandan Türkiye genelinde satılık konut fiyatlarının yıllık artış oranı gerilemeye başladı. Benzer şekilde, konut piyasasındaki canlılığın göstergesi olarak fiyatlanan “satılan konutların satılık ilan sayısına oranı” ülke genelinde ve üç büyükşehirde artış göstermiştir. Ayrıca konut piyasasında bir diğer canlılık kriteri olarak kullanılan satılık konut ilanlarının ne kadar süre ile yayında kaldığını gösteren ‘kapalı ilan yaşı’ hem ülke genelinde hem de üç büyükşehirde önceki yıla göre kısaldı. önceki ay Depremden en çok etkilenen illerde gözlemlenen veriler satılık ev sayısıbu illerde üçte bir, konut talebihalbuki yarıdan fazla düşüşü gösterir. Bu illerde hem arz hem de talepteki düşüşün fiyatlarda sınırlı bir artışa neden olduğu görülmektedir.
kiralık ev sayısıyine deprem bölgesindeki illerde üçte birinden fazla düştü gözlemlendi. Bu illerde kiralık konut talebi önemli farklılıklar göstermektedir. Buna göre kiralık konut talep endeksi Adıyaman’da yüzde 49,7 azalırken, Gaziantep’te yüzde 98,6 arttı. Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da kiralık evler sağlam yapılarda yer aldığından konuta olan talebin artması yüksek fiyat artışlarına neden oldu ve bu üç ilde de kira fiyatları son iki ayda neredeyse ikiye katlandı. Fiyat artış oranları incelendiğinde Hatay’da yüzde 79,1, Kahramanmaraş’ta yüzde 88,9 gibi yüksek oranlarda artışlar gözlendi. Malatya ise yüzde 93,2 ile fiyat artışının en fazla olduğu il oldu.
Deprem bölgesinde arz azaldı, fiyatlar arttı
Deprem felaketi bölge illerinde konut arzında önemli bir düşüşe neden oldu. Kiralık konut arzındaki toplam değişim oranı ise yüzde 37,1 ve yüzde 89,4 ile negatif anlamda göze çarpmaktadır (Tablo 1). Bu iller arasında konut arzının yüzde 37,1 ile en az azaldığı il ise Gaziantep oldu. Osmaniye ve Hatay’da da kiralık ilan sayısı yarıdan fazla azaldı. Maalesef depremden en çok etkilenen Malatya, Kahramanmaraş ve Adıyaman’da kiralık konut arzındaki düşüşlerin yüzde 90’a ulaştığı görüldü.
Bu illerde konut arzındaki azalmaya rağmen konut talebinde çok farklı eğilimler gözleniyor. Adıyaman’da kiralık konut talebi neredeyse yarı yarıya azaldı. Öte yandan Kahramanmaraş, Osmaniye, Hatay ve Malatya kiralık konut talebinin arttığı iller olarak öne çıkıyor. Gaziantep ise konut talebinin neredeyse iki katına çıkmasıyla diğer illerden ayrılıyor.
Değişen arz-talep istikrarı doğal olarak fiyatlara da yansımaktadır (Tablo 2). Fiyat artışının en fazla olduğu il Malatya olurken, fiyatın en az arttığı il ise Muğla oldu.
Malatya’yı yüksek kira artış oranlarında takip eden iller ise Trabzon, Kahramanmaraş, Denizli ve Ordu oldu. Kira artışının en düşük olduğu iller ise İstanbul, Van, Erzurum ve Diyarbakır oldu.
Satış fiyatı artışı yavaşladı
Türkiye genelinde satılık konut fiyatlarının yıllık artış oranı gerilemeye başladı. (Şekil 1). Şubat ayında yüzde 131,6 olan yıllık fiyat artışının Mart ayında yüzde 122’ye gerilediği görüldü. Mart ayında sarsıntının etkileri ortadan kalkmasa da, Mart ayında baz etkisinin güçlenmesiyle yıllık fiyat artış oranı geriledi.
Şubat ayı değeri ile karşılaştırıldığında, satılık konut cari fiyatlarının yıllık artış oranının üç büyükşehirde gerilediği görülüyor. Şubat-Mart dönemindeki yıllık artış oranı İstanbul’da yüzde 127’den yüzde 112,6’ya, Ankara’da yüzde 141,7’den yüzde 138,3’e ve İzmir’de yüzde 133,5’ten yüzde 124’e yükseldi. 0.8’e düşürüldü.
Satılık konut sayısının ilan sayısına oranı en çok Ankara’da arttı.
Satılan konutların toplam satılık ilan sayısına oranı üç büyük ilde de artış göstermiştir (Şekil 2). Bir önceki aya göre bu oran İstanbul’da 0,3 puan, Ankara’da 1,7 puan ve İzmir’de 0,1 puan arttı. Mart ayı verilerine göre satılan konutların toplam ilan sayısına oranı İstanbul’da yüzde 4,6, Ankara’da yüzde 7,6 ve İzmir’de yüzde 4,6 oldu.
Yıllık reel satış fiyatı artış oranı Ankara’da artarken, İstanbul ve İzmir’de gerilemiştir.
Reel satış fiyatının yıllık artış oranı Ankara’da artarken, İstanbul ve İzmir’de gerilemiştir. Reel satış fiyatlarının yıllık artış oranı Şubat’tan Mart’a Ankara’da 2,6 puan artarken, İstanbul’da 5,1 puan, İzmir’de 1,2 puan azaldı. Satılık konut fiyatlarının yıllık reel artış oranı İstanbul’da yüzde 41,2, Ankara’da yüzde 58,3 ve İzmir’de yüzde 49,3 oldu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı